Historische droogte legt Molenbeek-Graadbeek in Meldert volledig droog: jarenlange natuurherstel dreigt verloren te gaan
De uitzonderlijke droogte heeft een zware impact op één van de meest waardevolle waterlopen in de regio. De Molenbeek-Graadbeek in Meldert staat over een afstand van meer dan twee kilometer volledig droog. Volgens het Provinciaal Centrum voor Milieuonderzoek (PCM) gaat het om een ongeziene situatie die in decennia niet eerder werd vastgesteld.
De gevolgen voor de natuur zijn bijzonder groot. Een jarenlang herstelprogramma voor zeldzame vissoorten, waarbij de voorbije jaren sterk werd ingezet op het opnieuw opbouwen van kwetsbare populaties, dreigt door de extreme droogte volledig verloren te gaan.
Belangrijke ecologische verbinding
De Molenbeek-Graadbeek vormt een belangrijke natuurlijke verbinding tussen het Kravaalbos en de Dender. De beek wordt gevoed door verschillende natuurlijke bronnen die in de omgeving spontaan water aanvoeren. Daardoor bleef de waterloop ook tijdens eerdere droge zomers doorgaans voldoende watervoerend.
Net dat maakt de huidige situatie zo uitzonderlijk. De bedding ligt vandaag over een traject van ruim twee kilometer volledig droog.
"Dit heb ik in veertig jaar nog nooit meegemaakt" Volgens Pieter Boets van het Provinciaal Centrum voor Milieuonderzoek is de toestand bijzonder uitzonderlijk. "Het is heel uitzonderlijk dat een bronrivier volledig opdroogt. Dit heb ik in de voorbije veertig jaar nog nooit meegemaakt", zegt hij.
Het wegvallen van het water heeft niet alleen gevolgen voor de vissen, maar voor het volledige ecosysteem dat afhankelijk is van de beek.
Zeven jaar herstelwerk zwaar bedreigd
De voorbije zeven jaar werkte het Provinciaal Centrum voor Milieuonderzoek samen met het Agentschap Natuur en Bos aan een ambitieus herstelproject in de Molenbeek-Graadbeek.
Daarbij werden onder meer beekforel, kopvoorn, serpeling, riviergrondel en bermpje opnieuw uitgezet. Het doel was om bedreigde vissoorten opnieuw kansen te geven en de natuurlijke biodiversiteit van de beek te herstellen. Volgens Boets had het project succes, maar dreigt de extreme droogte de inspanningen volledig teniet te doen.
"Het soortenherstelprogramma werkte goed, maar nu is alles verloren", klinkt het.
Mogelijke extra druk door illegale watercaptatie
Dat de langdurige hitte een belangrijke oorzaak is van het droogvallen van de beek, staat vast. Toch vermoedt het PCM dat ook andere factoren een rol kunnen spelen. Zo wordt gewezen op mogelijke illegale watercaptatie, waarbij zonder vergunning grondwater wordt opgepompt. Daardoor kunnen de natuurlijke bronnen die de beek voeden extra onder druk komen te staan.
"We vermoeden dat het grondwaterpeil erg laag staat door illegale captatie", aldus Boets. Hij pleit voor strengere controles, zeker omdat langdurige droogteperiodes steeds vaker voorkomen.
Niet alleen vissen getroffen
De impact van de droogte reikt veel verder dan de vispopulatie. Ook planten, insecten, amfibieën, vogels en andere dieren die afhankelijk zijn van een permanente waterloop worden getroffen.
Wanneer een beek volledig droogvalt, verdwijnen belangrijke voedselbronnen, schuilplaatsen en mogelijkheden voor voortplanting. Het hele ecosysteem komt daardoor onder druk te staan.
Volgens het PCM toont de situatie in Meldert aan hoe kwetsbaar natuurgebieden worden wanneer langdurige droogte samenvalt met menselijke ingrepen.
Meer water vasthouden in de bodem
Om gelijkaardige problemen in de toekomst te beperken, pleit Pieter Boets voor een aangepast waterbeheer. Regenwater moet volgens hem meer de kans krijgen om in de bodem te infiltreren, zodat het grondwater opnieuw wordt aangevuld.
"Het water moet zo veel mogelijk in de grond en de waterlopen terechtkomen. Het is minder goed om het snel af te voeren", besluit hij.
De drooggevallen Molenbeek-Graadbeek is daarmee een opvallend signaal van de gevolgen van klimaatverandering en langdurige droogte op kwetsbare natuurgebieden in de regio.
Bron & Foto Dender Journaal
De uitzonderlijke droogte heeft een zware impact op één van de meest waardevolle waterlopen in de regio. De Molenbeek-Graadbeek in Meldert staat over een afstand van meer dan twee kilometer volledig droog. Volgens het Provinciaal Centrum voor Milieuonderzoek (PCM) gaat het om een ongeziene situatie die in decennia niet eerder werd vastgesteld.
De gevolgen voor de natuur zijn bijzonder groot. Een jarenlang herstelprogramma voor zeldzame vissoorten, waarbij de voorbije jaren sterk werd ingezet op het opnieuw opbouwen van kwetsbare populaties, dreigt door de extreme droogte volledig verloren te gaan.
Belangrijke ecologische verbinding
De Molenbeek-Graadbeek vormt een belangrijke natuurlijke verbinding tussen het Kravaalbos en de Dender. De beek wordt gevoed door verschillende natuurlijke bronnen die in de omgeving spontaan water aanvoeren. Daardoor bleef de waterloop ook tijdens eerdere droge zomers doorgaans voldoende watervoerend.
Net dat maakt de huidige situatie zo uitzonderlijk. De bedding ligt vandaag over een traject van ruim twee kilometer volledig droog.
"Dit heb ik in veertig jaar nog nooit meegemaakt" Volgens Pieter Boets van het Provinciaal Centrum voor Milieuonderzoek is de toestand bijzonder uitzonderlijk. "Het is heel uitzonderlijk dat een bronrivier volledig opdroogt. Dit heb ik in de voorbije veertig jaar nog nooit meegemaakt", zegt hij.
Het wegvallen van het water heeft niet alleen gevolgen voor de vissen, maar voor het volledige ecosysteem dat afhankelijk is van de beek.
Zeven jaar herstelwerk zwaar bedreigd
De voorbije zeven jaar werkte het Provinciaal Centrum voor Milieuonderzoek samen met het Agentschap Natuur en Bos aan een ambitieus herstelproject in de Molenbeek-Graadbeek.
Daarbij werden onder meer beekforel, kopvoorn, serpeling, riviergrondel en bermpje opnieuw uitgezet. Het doel was om bedreigde vissoorten opnieuw kansen te geven en de natuurlijke biodiversiteit van de beek te herstellen. Volgens Boets had het project succes, maar dreigt de extreme droogte de inspanningen volledig teniet te doen.
"Het soortenherstelprogramma werkte goed, maar nu is alles verloren", klinkt het.
Mogelijke extra druk door illegale watercaptatie
Dat de langdurige hitte een belangrijke oorzaak is van het droogvallen van de beek, staat vast. Toch vermoedt het PCM dat ook andere factoren een rol kunnen spelen. Zo wordt gewezen op mogelijke illegale watercaptatie, waarbij zonder vergunning grondwater wordt opgepompt. Daardoor kunnen de natuurlijke bronnen die de beek voeden extra onder druk komen te staan.
"We vermoeden dat het grondwaterpeil erg laag staat door illegale captatie", aldus Boets. Hij pleit voor strengere controles, zeker omdat langdurige droogteperiodes steeds vaker voorkomen.
Niet alleen vissen getroffen
De impact van de droogte reikt veel verder dan de vispopulatie. Ook planten, insecten, amfibieën, vogels en andere dieren die afhankelijk zijn van een permanente waterloop worden getroffen.
Wanneer een beek volledig droogvalt, verdwijnen belangrijke voedselbronnen, schuilplaatsen en mogelijkheden voor voortplanting. Het hele ecosysteem komt daardoor onder druk te staan.
Volgens het PCM toont de situatie in Meldert aan hoe kwetsbaar natuurgebieden worden wanneer langdurige droogte samenvalt met menselijke ingrepen.
Meer water vasthouden in de bodem
Om gelijkaardige problemen in de toekomst te beperken, pleit Pieter Boets voor een aangepast waterbeheer. Regenwater moet volgens hem meer de kans krijgen om in de bodem te infiltreren, zodat het grondwater opnieuw wordt aangevuld.
"Het water moet zo veel mogelijk in de grond en de waterlopen terechtkomen. Het is minder goed om het snel af te voeren", besluit hij.
De drooggevallen Molenbeek-Graadbeek is daarmee een opvallend signaal van de gevolgen van klimaatverandering en langdurige droogte op kwetsbare natuurgebieden in de regio.
Bron & Foto Dender Journaal
Bron Gazet Ajoin